•  صفحه اصلي  •  دانشنامه  •  گالري  •  كتابخانه  •  وبلاگ  •
منو اصلی
home1.gif صفحه اصلی

contents.gif معرفي
· معرفي موسسه
· آشنايي با مدير موسسه
· وبلاگ مدير
user.gif کاربران
· لیست اعضا
· صفحه شخصی
· ارسال پيغام
· ارسال وبلاگ
docs.gif اخبار
· آرشیو اخبار
· موضوعات خبري
Untitled-2.gif كتابخانه
· معرفي كتاب
· دريافت فايل
encyclopedia.gif دانشنامه فارس
· ديباچه
· عناوين
gallery.gif گالري فارس
· عكس
· خوشنويسي
· نقاشي
favoritos.gif سعدي شناسي
· دفتر اول
· دفتر دوم
· دفتر سوم
· دفتر چهارم
· دفتر پنجم
· دفتر ششم
· دفتر هفتم
· دفتر هشتم
· دفتر نهم
· دفتر دهم
· دفتر يازدهم
· دفتر دوازدهم
· دفتر سيزدهم
· دفتر چهاردهم
· دفتر پانزدهم
· دفتر شانزدهم
· دفتر هفدهم
· دفتر هجدهم
· دفتر نوزدهم
· دفتر بیستم
· دفتر بیست و یکم
· دفتر بیست و دوم
info.gif اطلاعات
· جستجو در سایت
· آمار سایت
· نظرسنجی ها
· بهترینهای سایت
· پرسش و پاسخ
· معرفی به دوستان
· تماس با ما
web_links.gif سايت‌هاي مرتبط
· دانشگاه حافظ
· سعدي‌شناسي
· كوروش كمالي
وضعیت کاربران
در حال حاضر 0 مهمان و 0 کاربر در سایت حضور دارند .

خوش آمدید ، لطفا جهت عضویت در سایت فرم مخصوص عضویت را تکمیل نمائید .

ورود مدير
مديريت سايت
خروج مدير
نقش رستم داراب


 نقش شاپور يا نقش رستم در فاصله چهار كيلومترى جنوب شرقى داراب و در دامنه جنوبى كوهى معروف به كوه پهنا قرار دارد.اين نقش كه در حد فاصل شهر قديم دارابگرد و شهر فعلى داراب واقع شده، از جمله چهار نقش برجسته‏اى است كه پيروزى شاپور اول را بر روميان به تصوير كشيده است. اين نقش‌برجسته نيز مانند ساير نقوش دوره ساسانى در محلى واقع شده كه در پايين آن چشمه و بركه آب قرار دارد.نقش مذكور پادشاه ساسانى را سوار بر اسب در وسط تصوير نشان مى‏دهد و پشت سر وى هفده نفر از بزرگان ايرانى با كلاه بلند و رداى ايرانى ايستاده‏اند. در مقابل پادشاه ساسانى تصوير 20 نفر از اسراى دشمن ديده مى‏شود كه با توجه به چهره، آرايش موى سر و نوع لباس، رومى هستند و هيچ كدام كلاه بر سر ندارند. اين اسرا توسط يك نگهبان ايرانى بدون كلاه مراقبت مى‏شوند. در بخشى از سمت راست تصوير يك ارابه جنگى اسبدار مشاهده مى‏شود. ميان نگهبان ايرانى و پادشاه ساسانى، دو مرد رومى وجود دارند كه يكى دستش را به سمت پادشاه دراز كرده است و نفر ديگر با دست چپ سر پادشاه را گرفته است. در دست راست پادشاه نوشته يا فرمانى است و در زير سم اسب پادشاه، رومى ديگرى ديده مى‏شود كه مرده به نظر مى‏رسد. با مقايسه اين نقش برجسته با نقوش بيشابور و نقش رستم، اين صحنه به عنوان پيروزى شاپور اول بر گوردین فیليپ عرب و والرين امپراطور روم شناخته مى‏شود. در اين تصوير شاپور تاجى بر سر دارد كه با بررسى سكه‏ها و نقوش ديگر، تاج اردشير بابكان است.

برخى معتقدند كه «در اين تصوير روشن ساختن حضور سه رومى شكست خورده در مقايسه با شكست گورديانوس سوم در سال 243 م و تقاضاى صلح فیليپ عرب در سال 244 م و اسارت والرين در سال 260 م دشوار است. در اين نقش برجسته به غير از تاج، چندين سيماى ديگر نيز وجود دارد كه بيانگر قدمت تاريخى اين نقش برجسته است. گيرشمن بسيارى از جنبه‏هاى تازه اين اثر تاريخى را هم در سبك و هم در تركيب‏بندى نتيجه نفوذ روميان در نتيجه تماس‏هاى شاپور با روميان و كثرت اسيران رومى در ايران مى‏داند».

بر ديواره صخره و پايين نقش برجسته بزرگ، تصوير كوچكى از يك سر با تاجى كنگره‏دار حجارى شده است.با خشك شدن تدريجى آب بركه مقابل نقش برجسته بزرگ، صخره بزرگى كه قبلا زير آب بود، يافته شد. اين نقش برجسته كه تصوير شاپور با تاجى كنگره‏دار بر سر است، داراى تصويرى به طول و عرض تقريبى 65 سانتى‏متر است و مانند نقوش تخت جمشيد (كه پادشاه هخامنشى در جنگ با شير يا هيولا تصوير شده) پادشاه ساسانى با دشنه، شيرى را كه روى دو پا ايستاده است، مى‏كشد. سطح نقش برجسته به وسيله آب فرسايش زيادى يافته و جزييات آن به سختى قابل تشخيص است. چنان كه نمى‏توان با اطمينان تشخيص داد كه اين تصوير شاپور اول است يا شاپور دوم. با توجه به كشفياتى كه در تل سفيدك حاجى‏آباد مربوط به دوران شاپور دوم به دست آمده، ثابت شده كه شاپور دوم نيز در منطقه داراب از خود اثرى بر جاى گذاشته است. اين اثر تاريخى در تابستان 1379 به موزه سنگ‏هاى تاريخى هفت تنان در شيراز انتقال داده شد.نقش برجسته شاپور در تاريخ 12/12/1315 با شماره 267 در فهرست آثار ملى به ثبت رسيده است.

منابع: آثار عجم، فرصت‏الدوله شيرازى، انتشارات بامداد، 1362، ص 95 / از پاسارگاد تا داراب، ورنر فلیکس دوتيز، سيلويا ماتيسون، تدوين فرامرز غنى، عكس افشين بختيار، فرهنگسرا، تهران، 1376، ص 95 / اقليم پارس، سيد محمدتقى مصطفوى، نشر تابان، تهران، 1364، ص 91 / پايتخت‏هاى ايران، محمديوسف كيانى، سازمان ميراث فرهنگى كشور، تهران، 1375، ص 417 / تاريخ ايران از سلوكيان تا فروپاشى دولت ساسانيان (پژوهش دانشگاه كمبريج)، ج سوم قسمت دوم، ص 593 / سيماى داراب، سيد سيف‏اللّه نحوى، سازمان تبليغات اسلامى، 1373، ص 31 / شهر من داراب، حسين آزما، انتشارات كاوه آزما، 1375، ص 109 / فارس، جهانگردى و توسعه، مركز انفورماتيك و مطالعات توسعه، بنياد فارس‏شناسى، 1372، ص 32 / فارسنامه ناصرى، حاج ميرزا حسن حسينى فسايى، تصحيح و تحشيه منصور رستگار فسايى، اميركبير، تهران، 1367، ج 2، ص 1310ـ 1307 / فهرست بناهاى تاريخى و اماكن باستانى ايران، نصرت‏اللّه مشكوتى، سازمان ملى حفاظت و آثار باستانى، تهران، 1349، ص 124 / مراكز فرهنگى فارس، مركز انفورماتيك و مطالعات توسعه، سازمان برنامه و بودجه استان فارس، 1372، ج 1، ص 85.

كوروش كمالي سروستاني






[ بازگشت ]

دانشنامه آثار تاريخي

کپی رایت © توسط دانشنامه فارس - (803 مشاهده)

وب سایت دانشنامه فارس
راه اندازی شده در سال ٬۱۳۸۵ کلیه حقوق این سایت محفوظ و متعلق به موسسه دانشنامه فارس می باشد.
طراحی و راه اندازی سایت توسط محمد حسن اشک زری